Brutalist
THE BRUTALIST (2024)
To kino o architekturze, która nie chce być „ładna”. Ma być uczciwa, ciężka, bezkompromisowa — i właśnie dlatego potrafi działać jak lustro epoki. Reżyserem filmu jest Brady Corbet, a w obsadzie są m.in. Adrien Brody, Felicity Jones, Guy Pearce i Joe Alwyn.
Opowieść prowadzi przez powojenną Amerykę, gdzie główny bohater, architekt-emigrant z Europy, próbuje zbudować od zera nie tylko pracownię i pozycję, ale też poczucie sensu po doświadczeniach, których nie da się „zamknąć” jak projektu w teczce. Film konsekwentnie pokazuje moment, w którym przychodzi wielkie zlecenie — a wraz z nim gra o wszystko: o wizję, pieniądze, wpływy, granice kompromisu i cenę, jaką potrafi narzucić sama forma. Brutalizm nie jest tu stylową etykietą, tylko językiem epoki: beton, skala, światło, surowa geometria i ambicja większa niż metraż, a także pytanie, czy architektura potrafi ocalić człowieka, czy raczej potrafi go docisnąć własnym ciężarem.
„The Brutalist” ma też wyjątkową „wagę” festiwalowo-nagrodową. Brady Corbet otrzymał Srebrnego Lwa za reżyserię na festiwalu w Wenecji w 2024 roku. Film zdobył trzy Złote Globy w 2025 roku: za najlepszy film dramatyczny, reżyserię oraz dla Adriena Brody’ego za rolę pierwszoplanową. Na Oscarach w 2025 roku „The Brutalist” wygrał trzy statuetki: dla Adriena Brody’ego (najlepszy aktor), za zdjęcia oraz za muzykę.
Wydarzenie zrealizowano w ramach przedsięwzięcia Fundacji I Kofeina:
„Pasmanteria Cinema — Innowacyjna przestrzeń kultury filmowej i kawowej”, dofinansowanego przez Unię Europejską w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), NextGenerationEU.
Odbiorcą wsparcia jest Fundacja I Kofeina. Przedsięwzięcie obejmuje działania kulturalne i edukacyjne realizowane w Pasmanterii, w tym cykl pokazów filmowych oraz program towarzyszący, skierowane do mieszkańców Bielska-Białej i okolic oraz osób zainteresowanych kulturą, sztuką i świadomym odbiorem filmu.
Wartość przedsięwzięcia: 50 000,00 zł. Dofinansowanie z UE: 27 638,00 zł. Planowanym efektem jest lokalny, regularny dostęp do kultury oraz rozwój oferty i kompetencji organizacyjnych miejsca.
PODSUMOWANIE I EFEKTY CZYLI JAK TO ZADZIAŁAŁO W PASMANTERII
- Dwuczęściowy pokaz „The Brutalist” w formule Silent Cinema (27.01 i 29.01.2026) potwierdził, że Pasmanteria jest w stanie udźwignąć ambitny, długi tytuł bez utraty jakości odbioru, pod warunkiem zastosowania sensownej organizacji seansu. Podział na dwa wieczory nie był „techniczną koniecznością”, tylko świadomym zabiegiem programowym: pozwolił utrzymać koncentrację i dał uczestnikom czas na przetrawienie tematów, które w tym filmie pracują długo po wyjściu z seansu — relacji między twórcą a zleceniem, między wizją a kompromisem oraz między architekturą jako formą a architekturą jako ciężarem psychologicznym i społecznym. Słuchawki zapewniły kinowy poziom skupienia w przestrzeni działającej kawiarni, dzięki czemu wydarzenie było jednocześnie dostępne i „pełnowymiarowe” w odbiorze, a sam film stał się pretekstem do rozwijania kompetencji widzów w czytaniu architektury jako języka epoki.
- W efekcie pokaz wzmocnił regularność programu Pasmanteria Cinema, budował rozpoznawalność cyklu i potwierdzał sens hybrydowej formuły miejsca: kultury filmowej realizowanej lokalnie, w warunkach przyjaznych odbiorcom i możliwych do rzetelnej dokumentacji w ramach ewaluacji projektu.