Jaszowiec
JASZOWIEC (2024)
Dokument porządkuje temat Jaszowca jako dzielnicy wypoczynkowej projektowanej z rozmachem: plan obejmował około 100 hektarów terenów o wysokich walorach krajobrazowych, a docelowo zakładano kilkanaście ośrodków i rozwinięty program usługowy. Film przywołuje również elementy programu, które pozostały w sferze planów, oraz pokazuje, jak wyobrażenie o nowoczesnym wypoczynku zmieniało się w praktyce realizacyjnej i późniejszym użytkowaniu. Istotnym kontekstem są także nagrody i miejsce Jaszowca w historii powojennego projektowania, traktowanego wówczas jako ważna część polityki społecznej i budowania jakości życia.
W warstwie produkcyjnej film zrealizowano w formacie czarno-białym i barwnym, a jego autorzy oparli narrację na materiałach archiwalnych i rozmowach, dzięki czemu powstaje obraz nie tylko architektury, ale też epoki: jej aspiracji, języka i decyzji, które zostają w przestrzeni na dziesięciolecia.
Realizacja filmu: reżyseria i zdjęcia Roman Kałuża-Wierzchosławski,
scenariusz Mateusz Bielesz i Roman Kałuża-Wierzchosławski.
Pokaz odbył się w formule Silent Cinema, czyli w słuchawkach, co pozwala prowadzić seanse w działającej kawiarni przy zachowaniu komfortu odbioru i koncentracji. Informacja organizacyjna: liczba miejsc była ograniczona.
Wydarzenie zrealizowano w ramach przedsięwzięcia Fundacji I Kofeina:
„Pasmanteria Cinema — Innowacyjna przestrzeń kultury filmowej i kawowej”, dofinansowanego przez Unię Europejską w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), NextGenerationEU.
Odbiorcą wsparcia jest Fundacja I Kofeina. Przedsięwzięcie obejmuje działania kulturalne i edukacyjne realizowane w Pasmanterii, w tym cykl pokazów filmowych oraz program towarzyszący, skierowane do mieszkańców Bielska-Białej i okolic oraz osób zainteresowanych kulturą, sztuką i świadomym odbiorem filmu.
Wartość przedsięwzięcia: 50 000,00 zł. Dofinansowanie z UE: 27 638,00 zł. Planowanym efektem jest lokalny, regularny dostęp do kultury oraz rozwój oferty i kompetencji organizacyjnych miejsca.
PODSUMOWANIE I EFEKTY CZYLI JAK TO ZADZIAŁAŁO W PASMANTERII
- Pokaz „Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność” w formule Silent Cinema wzmocnił blok architektoniczny programu Pasmanteria Cinema, kierując uwagę uczestników na lokalne dziedzictwo nowoczesności i jego współczesne konsekwencje. Forma seansu w słuchawkach zapewniła czytelność narracji dokumentalnej i komfort odbioru w przestrzeni działającej kawiarni, co przełożyło się na skupienie oraz lepsze zrozumienie kontekstu historycznego i urbanistycznego przedstawianego w filmie. Treść dokumentu porządkowała wiedzę o Jaszowcu jako całościowym projekcie wypoczynku z lat 60. i 70., a jednocześnie uruchamiała refleksję o ochronie i odpowiedzialności za powojenne dziedzictwo architektoniczne, które w wielu miejscach jest dziś zagrożone przez zaniedbanie lub nieczytelne przekształcenia.
- W efekcie wydarzenie wzmacniało regularność cyklu, rozwijało kompetencje odbiorcze uczestników w obszarze architektury i urbanistyki oraz potwierdzało sens Pasmanteria Cinema jako lokalnej, dostępnej formy edukacji kulturalnej możliwej do rzetelnej dokumentacji w ramach ewaluacji projektu.